Một số thông số về thiết kế phòng sạch khác.
Một số thông số về thiết kế phòng sạch khác. Bình chọn Rating 4168 Phiếu

Giới thiệu

Để đánh giá tổng quan về Cấp độ sạch của phòng, chúng ta phải đánh giá được: Nồng độ bụi sinh ra _ lượng bụi được lọc bởi các filter và hiệu suất của dòng không khí mang bụi đi ra khỏi phòng sạch hoặc vùng sạch.

Nguồn bụi sinh ra bao gồm nguồn phát sinh bụi bên trong và sự xâm nhập bụi từ bên ngoài .

Lượng bụi lọc được bởi filter phụ thuộc vào cấp độ lọc_thông thường được tính cho H13 đến U17 (EN 1822)_ và số lần không khí tuần hoàn qua lọc.
Hiệu suất của dòng khí mang bụi ra ngoài là khả năng dòng không khí lấy bụi đi khi nó được sinh ra. Chính vì thế khi thiết kế phòng sạch điều chú ý quan trọng là dòng khí. Dòng khí đơn hướng " unidirectional flow", dòng không đơn hướng "nonunidirectional flow", dòng kết hợp "mixed flow", dòng cho khu vực cách ly. Dòng khí có thể được thiết kế đi thẳng từ trên xuống "vertical flow", dòng khí đi ngang "horizontal flow"...

Hiệu suất dòng khí mang bụi ra ngoài đối với dòng laminar có thể tối ưu là 1
Dòng không đơn hướng trong khoảng 0.5 đến 0.7 tùy theo điều kiện thiết kế dòng tốt hay xấu.

Sau khi xem xét kỹ lưỡng các yếu tố, ta có thể thiết lập phương trình cân bằng bụi cho Phòng sạch. Cũng giống như các phương trình cân bằng khác (cân bằng nhiệt, cân bằng ẩm, cân bằng nồng độ CO2 và các chất có hại cho sức khỏe con người trong điều hòa không khí) nhằm đưa ra trạng thái ổn định tối ưu để đạt được yêu cầu điều hòa như mong muốn.

Phương trình rất chi là đơn giản: " Lượng bụi sinh ra - Lượng bụi lọc được = Lượng bụi còn lại trong Phòng sạch".
Nếu trong phương trình được tính là lượng bụi trên một đơn vị thời gian thì ta sẽ tính được khoảng thời gian từ khi bắt đầu đến khi đạt được nồng độ cân bằng.

TÍNH TOÁN ĐƠN GIẢN ĐỂ CHỌN LỌC CHO PHÒNG SẠCH

NGUỒN BỤI

Không khí bên ngoài

Hệ thống HVAC cho phòng sạch dựa vào điều kiện không khí bên ngoài. Cấp độ bụi của nó phụ thuộc vào từng địa điểm và thời gian. Nồng độ bụi trong không khí bên ngoài sẽ khác nhau từ nông thôn, thị trấn, thành phố lớn, khu công nghiệp và tùy vào từng mùa.

Quy trình sản xuất việc nhập liệu cần chú ý nếu có mang theo bụi vào phòng.

Ví dụ không khí sạch có phân tử lớn hơn 0.1 micron là 5x 108/ m3, không khí bẩn có 1010 / m3.

Nguồn Bụi Tạo Ra Bên Trong:

Khó khăn trong thiết kế là việc tính toán nguồn bụi tạo ra bên trong phòng. Bụi tạo ra bên trong phòng do người làm việc bên trong và quy trình sản xuất nên được xem xét kỹ lưỡng

Qua việc dùng máy đếm bụi bằng tia laser, đối với người làm việc thì sinh ra khoảng 106 phân tử lớn hơn 0,1 µm trong một giây, 4x105 pt 0.3 µm/s và 2x105 pt 0.5µm/s.

CHỌN LỌC

Tiêu chuẩn & Sơ đồ phòng sạch:

Cấp độ phòng sạch theo tiêu chuẩn hay áp dụng:

Ngoài các phân tử có kích thước 0.1 đến 5 µm, còn chú ý đến ultrafine particle (< 0.1 µm) và macroparticle (> 5µm).

Một số sơ đồ phòng sạch:

Dòng laminar:

Dòng laminar gọi đúng hơn là dòng unidirectional flow. Sơ đồ dòng này thường được ứng dụng cho Class rất cao (Class1, Class 2, Class 3,...) hoặc trong những trường hợp bụi và chất độc hại sinh ra nhiều nên cần một lưu lượng không khí tuần hoàn lớn. Khi đó diện tích bề mặt lọc phải mở rộng khắp trần " full ceiling".

Vận tốc trung bình tối ưu cho dòng laminar thường là 0.45 m/s để lấy bụi và các chất sinh ra trong quá trình cũng như phù hợp cho người làm việc.

Nồng độ phân tử trước khi qua lọc HEPA:
Nồng độ phân tử khi qua lọc HEPA:

Trường hợp không tuần hoàn: (x = 0)

Nồng độ phân tử trước khi qua lọc HEPA:

Nồng độ phân tử khi qua lọc HEPA:

Trường hợp tuần hoàn 100% (x=1)

Nồng độ phân tử trước khi qua lọc HEPA

Nồng độ phân tử khi qua lọc HEPA:

Dòng khí rối turbulence

Dòng laminar gọi đúng hơn là dòng non-unidirectional flow. Sơ đồ dòng này thường được ứng dụng cho Class thấp hơn, trường hợp không cần dùng dòng laminar. Sơ đồ dòng này có diện tích lọc nhỏ hơn 100% diện tích trần. Để đánh giá được diện tích lọc yêu cầu, cần xác định lượng không khí cần tuần hoàn trong phương trình cân bằng sau đó chọn lọc theo lưu lượng và bố trí miệng gió hợp lý để tạo ra dòng tối ưu nhất.



Nồng độ pt trong phòng:


Dòng kết hợp _ dòng rối và dòng thẳng

Tùy vào trường hợp riêng biệt dòng kết hợp "mixed flow" được sử dụng nhằm tạo ra vùng sạch riêng.

----------------------------------------------------------------------------------------------

VÍ DỤ TÍNH TOÁN:

Dòng đơn hướng với 100% không khí bên ngoài

Xem xét phân tử 0.1 µm với hai lớp lọc Hi-FLO và lọc HEPA GOLDSEAL của Camfil Farr.

Giả sử lấy khí ngoài trời với điều kiện xấu nhất sẽ có nồng độ 1010 pt/m3 lớn hơn 0.1 µm. Lọc Hi-FLO lọc được 50% và HEPA GOLDSEAL lọc được 99,9998% với pt 0.1 µm này.

Qua lọc Hi-FLO nồng độ phân tử còn lại 50% là 5 x 109,

Qua lọc HEPA nồng độ phân tử sẽ còn lại là: 0,0002% x 5 x 109 =104 = 1 000 pt/m3.

Phân loại phòng sạch theo tiêu chuẩn Fed Std 209E:


Suy ra: M = 2.462 với phân tử d = 0.1 µm

Như vậy với 2 cấp lọc như trên chúng ta có thể đạt tới cấp độ sạch M2.5 với giới hạn 12 400 pt/m3.

10 000 pt/m3 0.1 µm đạt được ISO Class 4

Dòng đơn hướng với tỷ lệ gió hồi

Giả sử thiết kế với gió hồi 80 % (x= 0.8) không khí ngoài lấy vào dạng bẩn Cout= 1010 pt/m3 , pt lớn hơn 0.1µm.

Phân bố 1 người trên 10 m2 , dòng laminar với gió cấp là 4.5 m3/s.

Sử dụng Hi FLO hiệu suất 50%. Nồng độ phân tử trước lọc HEPA là:

Ta thấy 2 thông số của phép cộng trên _Bụi bên trong sinh ra nhỏ hơn nhiều so với bụi từ ngoài mang vào_ nồng độ bụi sinh ra bên trong không ảnh hưởng nhiều đến phép toán (giả sử bỏ qua để dễ tính toán vì khi nhân với 2x 10-6 thì còn lại con số rất bé).

Sử dụng lọc HEPA GOLDSEAL để lọc trên trên trần với hiệu suất 99,9998% đối với pt 0.1µm . Nồng độ còn lại là: 0.0002% x 109 = 2000 pt/m3.

Đánh giá cấp độ sạch theo Fed 209:

M = lg 2000 – 2.2lg (0.5/0.1) = 1.76

Phòng sẽ được phân loại cấp độ sạch cao hơn M2 (với pt 0.1 μm)

Nếu tính toán theo tiêu chuẩn ISO:

2000 = 10N (0.1/0.1)2.08 suy ra: N = lg2000 = 3.3

Dòng khí rối

Giả sử 1 người phân bố trên 10 m2 ra 106 pt/s với pt >0.1μm và phòng cao 3m

Không khí bên ngoài với nồng độ Cout = 1010 pt/m3 với pt > 0.1 μm

Sử dụng lọc HI FLO hiệu suất 50% và HEPA hiệu suất 99,998%

Chọn tỷ lệ trao đổi không khí 30 lần /giờ

Lưu lượng không khí tính toán được 0.25 m3/s.

Không khí tuần hoàn 80%

Nồng độ pt được tính:

C = 4 020 000 pt/m3 với pt > 0.1μm

Cấp độ sạch M = lg (4 020 000) – 2.2 lg (0.5/0.1) = 5.06

Nồng độ này quá cao không được phân loại trong tiêu chuẩn Fed Std 209E với M = 5.06

Sử dụng lọc tốt hơn không được đưa ra ở ví dụ này. Muốn giảm nồng độ pt trong phòng cần giảm nguồn pt sinh ra bên trong, bằng cách tối ưu hơn về quần áo, gang tay, chùm đầu cho công nhân trong phòng sạch hoặc tăng tỷ lệ trao đổi không khí cao hơn.

Cùng ví dụ này tính với pt 0,5 μm.

Hi FLO 85 hiệu suất 70%, lọc hiệu suất cao 99,9999%

Quá trình bên trong giả sử tạo ra S = 2 x 105 pt/s > 0.5 μm

Nồng độ pt không khí bên ngoài Cout = 3 x 107 pt/m3 > 0.5 μm

Nồng độ pt được tính:

C = 800 002 pt/m3 với pt > 0.5μm

Cấp độ sạch M = lg (800 002) – 2.2 lg (0.5/0.5) = 5.9 ( với pt > 0.5μm).

Phù hợp với class M 6 và cột giới hạn pt 0.5 μm trong bảng Fed Std 209E

Nếu tính toán theo tiêu chuẩn ISO:

800 002 = 10N (0.1/0.5)2.08 suy ra: N = lg(800 002) – 2.08 lg(0.1/0.5) = 7.35

Cũng ví dụ này

Ta thay lọc với hiệu suất cao hơn ví dụ chọn lọc Micretain hiệu suất 99 % với pt 0.5 μm. Nồng độ pt là C = 818 000 pt/m3.

Cấp độ sạch đạt M 5.91, ta thấy thay đổi rất nhỏ. Nên việc tăng tỷ lệ trao đổi không khí lên để tăng cấp độ sạch là một điều dễ dàng hơn.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Để tính dễ dàng hơn, phần mềm hỗ trợ việc tính toán được đơn giản hơn rất nhiều.

Lấy ví dự từ dòng khí rối ở trên

Bài đăng cùng chủ đề